Müasir bina və sənaye avtomatlaşdırma sistemlərində müxtəlif avadanlıqların bir-biri ilə məlumat mübadiləsi etməsi vacibdir. Bu kommunikasiya üçün istifadə olunan ən geniş yayılmış protokollardan ikisi BACnet və Modbus-dur.
Hər iki protokol avtomatlaşdırma sistemlərində istifadə olunsa da, onların strukturu, tətbiq sahəsi və məlumat mübadiləsi prinsipləri fərqlidir.
BACnet nədir?
BACnet – Building Automation and Control Networks – bina avtomatlaşdırması üçün hazırlanmış kommunikasiya protokoludur. Xüsusilə BMS və HVAC sistemlərində geniş istifadə edilir.
BACnet vasitəsilə müxtəlif istehsalçıların BMS avadanlıqları eyni şəbəkədə məlumat mübadiləsi edə bilər.
BACnet harada istifadə olunur?
- BMS – Building Management System;
- AHU idarəetməsi;
- FCU sistemləri;
- chiller və boiler sistemləri;
- HVAC avtomatlaşdırması;
- DDC kontrollerlər;
- enerji monitorinq sistemləri;
- müxtəlif bina mühəndis sistemləri.
BACnet/IP nədir?
BACnet/IP Ethernet və IP şəbəkəsi üzərindən BACnet məlumatlarının ötürülməsinə imkan verir.
Müasir BMS layihələrində server, workstation, BMS controller, gateway və digər şəbəkə cihazları arasında kommunikasiya üçün BACnet/IP geniş istifadə olunur.
BACnet MS/TP nədir?
BACnet MS/TP adətən RS-485 fiziki xətti üzərindən işləyir. DDC kontrollerlər, sensorlar və digər field-level avadanlıqların BMS şəbəkəsinə qoşulmasında istifadə edilə bilər.
Modbus nədir?
Modbus sənaye avtomatlaşdırmasında geniş istifadə olunan kommunikasiya protokoludur. PLC, VFD, enerji sayğacı, sensor, analizator və digər cihazlar arasında məlumat mübadiləsi üçün istifadə edilir.
Modbus sadə struktura malik olduğuna görə çox sayda sənaye avadanlığı tərəfindən dəstəklənir.
Modbus harada istifadə olunur?
- PLC sistemləri;
- SCADA sistemləri;
- VFD – tezlik çeviriciləri;
- enerji sayğacları;
- elektrik analizatorları;
- sensor və transmitter-lər;
- HVAC avadanlıqları;
- sənaye cihazları və kontrollerlər.
Modbus RTU nədir?
Modbus RTU serial kommunikasiya variantıdır və çox vaxt RS-485 şəbəkələrində istifadə edilir.
Bir kommunikasiya xəttinə bir neçə cihaz qoşula bilər. Hər cihazın öz ünvanı olur və məlumat register-lər vasitəsilə oxunur və ya yazılır.
Modbus TCP nədir?
Modbus TCP Ethernet şəbəkəsi üzərindən işləyən Modbus variantıdır. PLC, SCADA, gateway və digər Ethernet cihazları arasında məlumat mübadiləsi üçün geniş istifadə olunur.
BACnet və Modbus arasındakı əsas fərqlər
| Xüsusiyyət | BACnet | Modbus |
|---|---|---|
| Əsas tətbiq sahəsi | BMS və bina avtomatlaşdırması | Sənaye avtomatlaşdırması və cihaz inteqrasiyası |
| Tipik sistemlər | BMS, HVAC, DDC | PLC, SCADA, VFD, enerji sayğacı |
| Ethernet variantı | BACnet/IP | Modbus TCP |
| RS-485 variantı | BACnet MS/TP | Modbus RTU |
| Məlumat modeli | Obyekt əsaslı | Register əsaslı |
| Bina avtomatlaşdırması | Çox geniş istifadə olunur | Avadanlıq inteqrasiyasında geniş istifadə olunur |
| Sənaye avtomatlaşdırması | Mümkündür, lakin əsas tətbiq sahəsi deyil | Çox geniş istifadə olunur |
BACnet-in obyekt əsaslı strukturu
BACnet məlumatları obyektlər şəklində təşkil edir. Məsələn, temperatur dəyəri Analog Input, start/stop komandası Binary Output və ya digər uyğun BACnet obyektləri kimi təqdim oluna bilər.
Bu struktur BMS proqramında avadanlıqların və məlumat nöqtələrinin daha sistemli şəkildə təqdim edilməsinə imkan verir.
Modbus register-ləri necə işləyir?
Modbus sistemində məlumatlar register ünvanları vasitəsilə oxunur və yazılır. Cihaz istehsalçısı adətən Modbus Register Map təqdim edir.
Register map-də temperatur, sürət, cərəyan, status, fault, setpoint və digər parametrlərin ünvanları göstərilir.
BMS sistemində BACnet yoxsa Modbus?
BMS layihəsində yalnız bir protokoldan istifadə etmək məcburi deyil. Bir çox real sistemdə BACnet və Modbus birlikdə işləyir.
Məsələn, əsas BMS kontrollerləri BACnet/IP ilə kommunikasiya edə, enerji sayğacları və VFD-lər isə Modbus RTU vasitəsilə BMS-ə inteqrasiya oluna bilər.
HVAC sistemlərində BACnet və Modbus
AHU, chiller, boiler, VRV/VRF və digər HVAC avadanlıqlarında BACnet və ya Modbus interfeysi ola bilər.
Hansı protokolun istifadə ediləcəyi avadanlıq istehsalçısı, mövcud kommunikasiya kartı və layihənin BMS arxitekturasından asılıdır.
HVAC inteqrasiyası haqqında daha ətraflı: HVAC sisteminin BMS-ə inteqrasiyası .
SCADA sistemlərində Modbus
Modbus PLC və SCADA sistemlərində geniş istifadə edilir. SCADA proqramı PLC, RTU, enerji analizatoru və digər cihazlardan Modbus TCP və ya uyğun gateway vasitəsilə məlumat ala bilər.
SCADA haqqında: SCADA sistemi nədir?
PLC sistemlərində Modbus
PLC-lər Modbus master/client və ya slave/server kimi işləyə bilər. Bu, PLC-nin VFD, enerji sayğacı, remote I/O və digər cihazlarla kommunikasiya etməsinə imkan verir.
Ətraflı: PLC proqramlaşdırma nədir?
BACnet və Modbus bir-birinə qoşula bilərmi?
Bəli. Uyğun gateway və ya multi-protocol controller istifadə etməklə Modbus cihazlarının məlumatlarını BACnet şəbəkəsinə ötürmək mümkündür.
Məsələn, Modbus RTU ilə işləyən enerji sayğacları gateway vasitəsilə BACnet/IP BMS sisteminə inteqrasiya edilə bilər.
Protokol seçərkən nələr yoxlanmalıdır?
Avadanlıq interfeysi
Cihazın BACnet/IP, BACnet MS/TP, Modbus TCP və ya Modbus RTU dəstəkləyib-dəstəkləmədiyi yoxlanmalıdır.
Texniki sənədlər
BACnet point list, PICS sənədi və ya Modbus register map inteqrasiya üçün vacib ola bilər.
Şəbəkə arxitekturası
Ethernet, RS-485, controller, gateway və kabel infrastrukturu əvvəlcədən layihələndirilməlidir.
İnteqrasiya tələbləri
Hansı parametrlərin yalnız monitorinq ediləcəyi, hansılarının idarə olunacağı əvvəlcədən müəyyən edilməlidir.
BMS inteqrasiyasında hansı məlumatlar ötürülür?
- temperatur və rütubət;
- fan və nasos statusu;
- VFD sürəti və fault məlumatı;
- enerji sərfiyyatı;
- alarm və warning məlumatları;
- setpoint-lər;
- on/off komandaları;
- avadanlığın iş rejimi.
BMS-ə qoşulan avadanlıqlar haqqında ayrıca texniki bələdçimiz: BMS sisteminə hansı avadanlıqlar qoşulur?
BACnet və Modbus – hansı daha yaxşıdır?
Bu suala universal cavab yoxdur. BACnet bina avtomatlaşdırması və BMS üçün çox uyğun protokoldur, Modbus isə PLC, SCADA, VFD, enerji sayğacları və müxtəlif sənaye cihazlarının inteqrasiyasında çox geniş istifadə edilir.
Əsas məsələ protokolun adından daha çox layihənin arxitekturası, avadanlıqların imkanları və tələb olunan funksiyalardır.
Tez-tez verilən suallar
BACnet yalnız BMS üçün istifadə olunur?
BACnet əsasən bina avtomatlaşdırması üçün hazırlanıb və BMS/HVAC sistemlərində geniş istifadə olunur. Bununla belə, tətbiqi yalnız bir sistem növü ilə məhdud deyil.
Modbus BMS sistemində istifadə edilə bilərmi?
Bəli. Enerji sayğacları, VFD-lər, chiller-lər və digər cihazlar Modbus vasitəsilə BMS-ə inteqrasiya edilə bilər.
BACnet/IP və Modbus TCP eynidirmi?
Xeyr. Hər ikisi Ethernet/IP infrastrukturu üzərindən işləyə bilsə də, fərqli kommunikasiya protokollarıdır.
Modbus RTU və BACnet MS/TP RS-485 istifadə edirmi?
Hər ikisi RS-485 fiziki mühitindən istifadə edə bilər, lakin onların kommunikasiya protokolu və məlumat strukturu fərqlidir.
BACnet ilə Modbus arasında gateway istifadə etmək mümkündürmü?
Bəli. Uyğun protocol gateway vasitəsilə Modbus cihazlarından alınan məlumatlar BACnet sisteminə ötürülə bilər.
SR Project – BMS və SCADA inteqrasiyası
SR Project MMC Azərbaycanda BMS, HVAC avtomatlaşdırılması, SCADA və PLC sistemləri üzrə mühəndislik, proqramlaşdırma, BACnet/Modbus inteqrasiyası, commissioning və texniki servis xidmətləri təqdim edir.
Xidmətlər: BMS və bina avtomatlaşdırması , SCADA və sənaye avtomatlaşdırması və HVAC, VRV və VRF sistemləri .
BACnet və Modbus inteqrasiyası lazımdır?
SR Project MMC BMS, HVAC, PLC və SCADA sistemlərində BACnet və Modbus kommunikasiya inteqrasiyası üzrə mühəndislik və texniki həllər təqdim edir.
+994 50 399 90 93 info@sr-project.com