SR PROJECT ENGINEERING LAB

SR ENGINEERING LAB / 01

Boru xəttini hesablayın.
Variantları rəqəmlərlə seçin.

Su sərfini və xəttin ölçülərini daxil edin. İki diametrin hidravlik fərqini, təzyiq itkisini və tələb olunan ilkin nasos basqısını görün.

Darcy–Weisbachİki variantın müqayisəsiPDF üçün hesabat

Təmiz su, təxminən 20°C, tam dolu dairəvi təzyiqli boru və sabit axın üçün ilkin hesabdır.

METOD VƏ NÜMUNƏ

Boruda təzyiq itkisi və nasos basqısı necə hesablanır?

1. Axın sürəti və sürtünmə

Sərf Q m³/s-ə, daxili diametr D metrə çevrilir. Sürət v = 4Q/(πD²), Reynolds ədədi Re = vD/ν ilə hesablanır.

Uzunluq itkisi hf = f(L/D)v²/(2g), yerli itki hk = ΣK·v²/(2g). Təzyiq itkisi Δp = ρg(hf + hk)/100000 bar-dır.

Re < 2000 üçün f = 64/Re; Re ≥ 4000 üçün Swamee–Jain yaxınlaşması: f = 0,25/[log₁₀(ε/(3,7D) + 5,74/Re⁰·⁹)]². 2000–4000 aralığında iki sərhəd arasında xətti interpolasiya tətbiq edilir; bu rejimin nəticələri daha qeyri-müəyyəndir.

2. Tələb olunan ilkin basqı

H = Δz + Δpəlavə/(ρg) + hf + hk. Əlavə təzyiq bu düsturda Pa ilədir. Hidravlik güc Ph = ρgQH/1000 kW-dır.

Ph elektrik istehlakı və mühərrik gücü deyil. Nasos və mühərrik səmərəliliyi daxil edilməyib. İki son nöqtədə sürət fərqinin təsiri qəbul üzrə sıfırdır.

Qəbul edilən sabitlər: g = 9,80665 m/s²; ν = 1,0 × 10⁻⁶ m²/s; ρ ≈ 1000 kg/m³. Su xüsusiyyətləri yuvarlaqlaşdırılıb.

3. Başlanğıc nümunəsi

25 m³/saat su sərfi, 200 m uzunluq, 12 m hündürlük fərqi, çıxışda 2 bar əlavə təzyiq və ΣK = 4 götürün. 80 və 100 mm faktiki daxili diametrləri müqayisə edin.

Nümunədə A üçün sürət 1,38 m/s, xətt itkisi 4,68 m və ilkin basqı 37,07 m; B üçün 0,88 m/s, 1,63 m və 34,02 m alınır. Böyük diametr sürəti və xətt itkisini azaldır. Bu, ümumi layihə qiymətinin və ya enerji qənaətinin avtomatik hesabı deyil.

Yeni materiallar üçün ε başlanğıcları EPA cədvəlindən mm-ə çevrilib: plastik 0,001524; polad 0,04572; çuqun 0,25908 mm. Köhnəlmə və çöküntü bu rəqəmləri dəyişir.

Mənbələr və tətbiq sərhədləri

US EPA — EPANET və EPANET 2.2 istifadəçi təlimatı, bölmə 3.1, cədvəl 3.2. Bu alət müstəqil sadələşdirilmiş hesabdır, EPANET şəbəkə həlledicisi deyil. Metod yenilənməsi: 21 oktyabr 2026.

Alət şəbəkənin budaqlanmasını, keçid proseslərini və hidravlik zərbəni, NPSH/kavitasiyanı, sorma şəraitini, borunun təzyiq sinfini və konstruktiv möhkəmliyini yoxlamır. Konkret nasosun seçimi istehsalçı əyrisi və obyektin faktiki məlumatları ilə mühəndis tərəfindən yoxlanmalıdır. Qaz, buxar, çirkab su və qeyri-Nyuton mayeləri üçün nəzərdə tutulmayıb.

Tez-tez verilən suallar

Niyə DN əvəzinə daxili diametr soruşulur?

Eyni xarici diametrdə divar qalınlığı dəyişdikcə daxili kəsik də dəyişir. Sürət və təzyiq itkisi faktiki daxili diametrdən asılıdır. Ölçünü istehsalçının boru cədvəlindən götürün.

Hesab konkret nasos modelini seçirmi?

Xeyr. Alət verilən sərfdə sistemin ilkin basqı tələbini hesablayır. Nasosun uyğunluğu üçün istehsalçının Q–H əyrisi, səmərəlilik, NPSH və istismar tələbləri lazımdır.

Sıfır sərfdə niyə basqı sıfır olmaya bilər?

Axın itkisi sıfır olur, lakin hündürlük və əlavə təzyiq tələbi qalır. Bu, həmin anda nasosun faktiki rejimini göstərmir.